صفحه نخست

آداب امر به معروف و نهى از منكر

نتایج یک نظرسنجی در خصوص اشتغال دختران

*علی اصغر حسینی

به گزارش روابط عمومی ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر استان کردستان، این جمله به ظاهر کوتاه اما بسیار پرمحتوا " زن شهروند درجه 2 نیست، اشتغال زنان مسئله‌ای درجه 2 است"، به نحوی دغدغه‌های مقام معظم رهبری را درباره حفظ جایگاه زنان جامعه اسلامی، بیان می‌نماید با یک نگاه ساده در ساختار خانواده امروزی به سهولت می‌توان پی برد که تاثیر روند مدرنیته بر نظام خانواده در دو دهه اخیر سرعت بیشتری یافته و شاکله خانواده به سوی پذیرش فرهنگ غربی و تغییر سبک زندگی اسلامی و ایرانی را داشته است.

معظم‌له در سال‌های اخیر بارها در جلسات دیدار با اقشار مردم و مسئولین، آسیب‌هایی چون کاهش فرزندآوری، گرایش شدید زنان به اشتغال و نگرش روزافزون مادی‌گرایانه به زندگی، تجمل‌گرایی و رواج مصرف‌گرایی و مرجعیت افکار غربی بر نظام خانواده و بسیاری موارد دیگر را هشدار دادند و به طور مسلم باید مورد توجه جدی مسئولین قرار بگیرد.

آنچه در این مبحث مختصر از یک مقاله مرتبط با بحث دیده می‌شود، نتایج یافته‌های نظرسنجی از 220 دانشجوی دختر دانشگاه‌های سطح شهر سنندج می‌شود که به نوعی آسیب درجه اول قرار گرفتن اشتغال زنان را مورد بررسی قرار داده است و چالش‌های موجود در عرصه نظام خانواده را بیان می‌کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد بیش از 92 دختر دانشجو هدف از تحصیل خود را داشتن مدرک و پس از اخذ مدرک تحصیلی داشتن شغل و کسب درآمد، می‌دانند و فقط 8 درصد دلیل ادامه تحصیل در دانشگاه را کسب شهرت و تشخص اجتماعی دانسته‌اند.

اما نکته جالب توجه آن است که در پاسخ به این سوال که اگر ازدواج کنید طبق قانون، همسر شما نفقه زندگی مشترک را بر عهده دارد، پس چه اصراری بر داشتن شغل دارید؟ جواب‌های متنوع آنها تامل برانگیز است. بیش از 43 درصد دختران هدف از داشتن شغل و کسب درآمد را یافتن استقلال اقتصادی در خانواده می‌دانند و نوع نگرش سنتی که زن باید برای تامین مخارج، خود را به همسر وابسته بداند، پذیرفتنی نمی‌دانند و این حس استقلال را عامل حفظ جایگاه زن در نظام خانواده و مانعی در برابر حس ریاست‌طلبی همسر خویش در خانواده قلمداد می‌کنند.

24 درصد دختران در پاسخ این سوال اعلام داشته‌اند که هدف اصلی کمک به اقتصاد خانواده و نیازهای معیشتی خود و همسر و فرزندان است و اینکه همسر خود را عاشقانه و باعلاقه واقعی دوست داشته باشند نه به دلیل پول و هزینه‌هایی که برای زن توسط همسر، صرف می‌شود. 5/19 درصد در پاسخ به سوال مزبوراعلام داشته‌اند دختران شاغل خواستگاران بیشتری دارند زیرا مشکلات اقتصادی نظیر تورم، گرانی مسکن و اجاره‌بها، هزینه‌های معمول زندگی، کالاهای اساسی، بیکاری و یا درآمد کم همسر، موجب شده است که پسران تمایل بیشتری برای ازدواج با دختران شاغل داشته باشند. 11 درصد هدف از کسب درآمد را کمک به والدین خود می‌دانند.

7 درصد تهیه جهیزیه و در واقع به نوعی دیگر به والدین کمک اقتصادی نمایند و 5/2 درصد نیز هدف از کسب درآمد حاصل ازاشتغال را داشتن یک زندگی مجردی مستقل می‌دانند و تصمیمی برای ازدواج و تشکیل خانواده ندارند.

تفسیر نتایج بالا نشان می‌دهد که فرمایشات مقام معظم رهبری در جلسه‌ای که با حضور جمع کثیری از بانوان در تاریخ سی‌ام فروردین ماه امسال برگزار شد، تبیین خطراتی است که زنان جامعه ما را تهدید می‌کند و این امری بسیار مهم و قابل توجه بوده و مسئولین باید این هشدار را که:« نباید از نوع زندگی غربی بی‌اطلاع باشیم ولی افکار آنها نباید مرجع گردد» بسیار جدی تلقی نمایند.

وقتی 92 درصد دختران دانشگاهی نگاه خود را به زندگی در قالب نگرش مادی و در عین حال دور از وظایف زنانگی خود چون همسر بودن، کدبانو بودن و مادر بودن است و به تعبیر قرآن که هدایتگر انسان‌ها به سوی سعادت دنیوی واخروی است وقتی دراین مقال می‌فرماید:«ومن آیاته أن خلق لکم من انفسکم ازواجا لتسکنوا إلیها وجعل بینکم موده و رحمه» واز نشانه‌های او اینکه از(نوع) خودتان همسرانی برای شما آفرید تا بدان‌ها آرام گیرید و میان شما دوستی و رحمت برقرار باشد. آنچه مسلم است خداوند زن را در نظام خانواده مایه آرامش و در عین حال عامل دوستی بین زن وشوهر و بهره‌مندی از رحمت الهی می‌داند.

مقام معظم رهبری فرمودند: «باید دید عوامل سلب آرامش زنان در خانه چیست؟ اگر زن در خانه آرامش نداشته باشد نمی‌تواند کدبانو و مدیر خانواده باشد و این مسئله اصلی است»، امروزه وظیفه تمامی مردان برقراری محیطی آرام وامن برای زنان خویش است تا نگاه زن به زندگی کسب استقلال مادی نباشد که همواره دغدغه هزینه‌های زندگی ودرخواست از شوهر را که بعضا ممکن است با پاسخ منفی شوهران روبرو شود، ذهن او را به خود مشغول نماید.

دختران و زنان در اسلام برعکس آنچه در نگرش برخی فرقه‌های تکفیری و جمودگرا وجود دارد، نباید از تحصیل دانشگاهی منع شوند و به تعبیر مقام معظم رهبری، زنان دانشگاهی و نخبه مایه افتخار جامعه بوده که بایستی در رشته‌هایی متفاوت و متناسب با شأن و جایگاه آنان، بالاترین مدارج علمی را طی نمایند و مشاغلی که فقط از عهده آنان برمی‌آید را تصدی نمایند.

اما آنچه مسلم و مهم است اشتغال زنان باید در درجه دوم وظایف آنان باشد زیرا که از دیدگاه معظم‌له بر نقش درجه اول زن در خانواده و وظایف همسری و مادری او تاکید شده است و هیچگاه نباید به تاسی از الگوی غربی و به نام فمینیسم و تساوی حقوق زن و مرد به تضعیف نقش زن در خانواده بپردازند و زن را از خانواده جدا بدانند.

مقام معظم رهبری در این بار هشدار دادند که:« هرکس قائل به چنین جدایی باشد دچار اختلال در فهم وتشخیص علاج خواهد بود»، امید است مسئولین، پیرو فرمان رهبری، یک مرکز عالی فراقوه‌ای برای تدوین راهبردی صحیح در قبال مسئله زن و خانواده تشکیل شود که برخورداری از سه مسئله اساسی‌زا شامل پرهیز از مرجعیت‌دادن به تفکرات غلط و متحجر غربی، تکیه بر معارف ناب اسلامی و پرداختن به مسائلی که مسائل زنان محسوب می‌شود، داشته باشد.

علی اصغر حسینی – مدرس معارف دانشگاه‌های سنندج

تحقق بعضی از امور منوط به اجرای امر به معروف و نهی از منکر است

تحقق بعضی از امور و موضوعات مهم سیاسی، اجتماعی و اقتصادی جامعه نیز منوط به اجرای امر به معروف و نهی از منکر است.

به گزارش روابط عمومی ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر استان کردستان، قرآن کریم اولین وظیفه همه انبیا را امر به معروف و نهی از منکر می‌داند و می‌فرماید: «ما در میان هر امتی، پیامبری را مبعوث کردیم که مهمترین وظیفه آنان دو چیز بود: یکی امر به یکتاپرستی که بزرگترین معروف‌هاست (ان اعبدواللّه )، و دوم نهی از اطاعت طاغوت‌ها که بزرگترین منکرهاست (اجتنبوا الطاغوت). 

در سوره اعراف نیز می‌خوانیم: «پیامبر اسلام که نام و نشانش در تورات و انجیل آمده، اولین وظیفه‌اش امر به معروف و نهی از منکر است.» از دیدگاه اسلام، هیچ عملی نمی‌تواند با دو فریضه امر به معروف و نهی از منکر، برابری کند و امت اسلامی، مادامی بهترین امت‌هاست که به این دو واجب شرعی عمل کند. قرآن کریم در این باره می‌فرماید: "کنتم خیر امه اخرجت للناس تأمرون بالمعروف و تنهون عن المنکر و تؤمنون باللّه". شما بهترین امتی بودید که پدید آمدید ـ از این جهت که ـ امر به معروف و نهی از منکر می‌کنید و به خدا ایمان دارید.

در آیه شریفه، امر به معروف و نهی از منکر در کنار ایمان به خدا قرار گرفته و این نشانه اهمیت و عظمت این دو فریضه بزرگ الهی و بیانگر این است که این دو واجب، ضامن گسترش ایمان در میان جامعه بشری هستند و با به اجرا در نیامدن این دو فریضه ریشه ایمان در دل‌ها سست می‌گردد و پایه‌های آن فرو می‌ریزد.

در اهمیت و نقش امر به معروف و نهی از منکر در پیشبرد اهداف تربیتی اسلام، همین بس که قرآن کریم آن دو را از مهم‌ترین آرمان‌های تشکیل دهندگان حکومت اسلامی معرفی کرده، می‌فرماید: "الذین ان مکناهم فی‌الارض اقاموا الصلوة و آتوا الزکوة و امروا بالمعروف و نهوا عن المنکر و للّه عاقبة الامور". همان کسانی که هرگاه درزمین به آنان قدرت بخشیدیم نماز رابرپا می‌دارند، و زکات می‌دهند، و امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند، و پایان همه کارها از آن خداست. و نیز مؤمنان را یار و یاور یکدیگر می‌داند که همدیگر را امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند. ازاین رو می‌فرماید: "والمؤمنون و المؤمنات بعضهم اولیاء بعض یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر." "مردان مؤمن و زنان مومن دوستان یکدیگرند و به نیکی فرمان می‌دهند و از ناشایست باز می‌دارند."

در نگاه معصومان نیز امر به معروف و نهی از منکر از مهمترین برنامه‌هایی است که خداوند انجام آن را از پیامبرانش خواسته است و کسی که به انجام این برنامه‌های الهی همت گمارد، در واقع همگام با انبیای الهی به اجرای رسالت عظیم آنان پرداخته و به تعبیر رسول خدا، خلیفه خدا و رسولش خواهد شد: "مَنْ اَمَرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهی عَنِ الْمُنْکَرِ فَهُوَ خَلیفَةُ‌اللّه ِ فِی‌الاْرْضِ وَ خَلیفَةُ رَسُولِهِ." "کسی که امر به معروف و نهی از منکر کند، جانشین خداوند در زمین و جانشین رسول خداست." حضرت علی(ع) امر به معروف و نهی از منکر را از همه نیکی‌ها حتی از جهاد، به مراتب برتر و مهمتر شمرده، می‌فرماید: "وَ ما اَعْمالُ الْبِرِّ کُلُّه وَ الْجِهادُ فی سَبیلِ اللّه عِنْدَ الاَْمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْیِ عَنِ الْمُنْکَرِ اِلاّ کَنَفْثَةٍ فِی بَحْرٍ لُجِّیٍّ" "تمام کارهای نیک و (حتی) جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهی از منکر، جز به قطره‌ای در برابر دریای بی‌کران نمی‌مانند."

شاید سر برتری امر به معروف و نهی از منکر بر سایر عبادات و نیکی‌ها در این باشد که قوام و استواری و استمرار همه خوبی‌ها در گرو برپایی این دو فریضه بزرگ است. علاوه بر اینکه «جهاد»، مبارزه با مفاسد و موانع خارجی است، فرد و جامعه وقتی می‌تواند در نبرد با دشمن خارجی به موفقیت نایل شود که موانع و مفاسد داخلی را در پرتو امر به معروف و نهی از منکر ریشه‌کن کرده باشد.

امر به معروف و نهی از منکر، نقش ارزنده‌ای در اجرای احکام و حدود الهی دارد و پشتوانه محکمی برای تثبیت ارزش‌ها و ریشه‌کنی مفاسد اجتماعی است. تجربه نشان می‌دهد که در طول تاریخ پر نشیب و فراز اسلام، هرگاه مسلمانان نسبت به هم احساس مسئولیت می‌کردند و یکدیگر را به اعمال شایسته دعوت نموده، از بدی‌ها باز می‌داشتند، دیگر دستورات الهی نیز ارزش واقعی خود را در متن جامعه پیدا می‌کرد و گناه در جامعه کمتر رخ می‌نمود.

به عکس هر گاه امر به معروف و نهی از منکر به صورت دو ارزش فراموش شده در می‌آمد و مورد غفلت یا کم توجهی قرار می‌گرفت، دیگر احکام الهی اسلام از قبیل نماز، روزه، زکات، حج نیز هر روز کم‌رنگ‌تر و ‌فروغ‌تر می‌گشت. حضرت علی(ع) در این باره می‌فرماید: "قِوامُ الشَّریعَةِ الاْمرُ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْیُ عَنِ الْمُنْکَرِ" "قوام و جوهره وجودیِ شریعت امر به معروف و نهی از منکر است." امام باقر (ع) نیز می‌فرماید: "انَّ الاَْمْرَ بِالْمَعرُوفِ وَ النَّهْیَ عَنِ الْمُنْکَرِ سَبیل الاَْنْبِیاءِ وَ مِنْهاجُ الصُّلَحاءِ، فَریضَةٌ عَظیمَةٌ، بِها تُقامُ الْفَرائِضُ وَ تَأمَنُ الْمَذاهِبُ وَ تَحِلُّ الْمَکاسِبُ وَ تَرُدُّ الْمَظالِمُ و تُعمَرُ الاْرْضُ وَ یُنْتَصَفُ مِنَ الاْعْداءِ وَ یَسْتَقیمُ الاَْمْرُ..." "همانا امر به معروف و نهی از منکر، راه پیامبران و شیوه صالحان است.

فریضه بزرگی است که در پرتو آن واجبات دیگر، اقامه می‌شود، راه‌ها ایمن، درآمدها حلال، مظالم به صاحبان اصلی مسترد، زمین آباد، حق از دشمنان باز پس گرفته می‌شود و امر (حکومت) تحکیم می‌یابد."

بر اساس این سخن ارزنده امام (ع)، به طور کلی بر پایی واجبات در گرو انجام فریضه بزرگ امربه معروف و نهی از منکر است و ترک آن موجب فراگیر شدن عذاب وخشم الهی نسبت به تمامی مردم خوب و بد می‌گردد و تحقق بعضی از امور و موضوعات مهم سیاسی، اجتماعی و اقتصادی جامعه نیز منوط به اجرای امر به معروف و نهی از منکر است.

سلامت اداری و اهمیت آن در پیشبرد اهداف نظام اسلامی

به گزارش روابط عمومی ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر استان کردستان، مفهوم سلامت، پیشنهاد دهنده شیوه هاي مفهوم سلامت داراي ابعاد گسترده‌اي است که دستیابی به آن نیازمند شناخت هرچه بهتر این ابعاد، حفظ و ارتقاي این شناخت و تلاش گروهی و بین بخشی در راستاي رسیدن به اجزاي تشکیل دهنده آن است. برای بررسی سلامت اداري که در اینجا قصد بررسی و ارائه تعریف گردد.

سلامتی « سلامتی » راهکار است، ابتدا بایستی عبارت است از رفاه کامل جسمی، روحی، اجتماعی و معنوي و نه فقط نداشتن بیماري و معلولیت. هم چنان که در این تعریف مشخص است برخلاف عقیده عموم سلامت تنها بخش جسمی را در بر نمی گیرد. یکی از جنبه هاي مهم سلامتی، سلامتی روانی است این بخش در ارتباط بسیار مهمی با دیگر جنبه ها مخصوصا بخش مورد نظر ما یعنی سلامتی اداري است.

سازمان جهانی بهداشت سلامت روانی را این گونه تعریف نموده است: قابلیت ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران، تغییر و اصلاح محیط فردي و اجتماعی و حل تضادها و تمایلات شخصی به طور عادلانه، منطقی و مناسب در ابتدا در سطح خرُد به سلامت فردي کارمندان پرداخته می شود و اثرات مفید آن در سلامت نظام اداري بررسی می شود کارکنانی که داراي سلامت روانی هستند داراي ویژگی هاي زیر میباشند نسبت به خود آرامش دارند و احساس امنیت می کنند.

توانایی هاي خود را در حد واقعی ارزیابی می کنند، نه بیشتر و نه کمتر. به خود احترام می گذارند. به حقوق همکاران احترام می گذارند. می توانند به همکاران علاقمند شوند و آنها را دوست بدارند. می توانند احترام و دوستی همکاران را جلب کنند. میتوانند نیازهاي خود را برآورده سازند و براي دشواري هایی که در زندگی آنها پیش می آید راه حلی پیدا کنند. آنها قادرند خود بیندیشند و تصمیم بگیرند، است که به سعادت و شادکامی خود یا همکارانش میا نجامد و خواهان افزایش مشارکت اجتماعی است.

فردیت و یگانگی: کارمندي که داراي سلامت روان است، خود را جدا و متمایز از دیگر همکارانش می شناسد و می کوشد بازخورد و الگوهاي رفتاري خود را توسعه دهد، به گونه‌اي که نه همنوایی کور و ناهشیارانه با خواسته ها و تمایلات دیگران دارد و نه توسط دیگران مطرود و متروك می‌شود.

از دیگر مزایاي سلامت روانی کارکنان که بایستی به آنها اشاره شود، فقدان بیماري روانی، کفایت فردي و خود مهارگري، خویشتن‌پذیري و خودشکوفایی، توحید یافتگی و سازماندهی شخصیت، گشاده‌نگري و انعطاف‌پذیري است.

این مزایا، اثرات اعجاب‌انگیزي در ارتقاء کار کارمندان و آرامش و سلامت محیط اداري دارند. اما سلامت نظام اداري تنها وابسته به ارتقاء سلامت روانی پرسنل نمی‌باشند بلکه عوامل ساختاري دیگري نیز تأثیر دارند که باید به دقت مورد بررسی قرار گیرند.

در ابتدا چند مورد آورده می‌شود تا نهایت بتوانیم به الگویی جهت دستیابی به سلامت نظام اداري دست یابیم.

پاسخگویی؛ منظور از پاسخگویی، مسئولیت‌پذیري و گزارش دهی دستگاه در خصوص عملکردش است؛ طوري که مسئولان باید در رابطه با ارائه خدمات به همه مردم، نمایندگان آنها یا مراجعان خود متعهد باشند. پاسخگویی در برگیرنده گزارش دهی عملکرد است.

شفافیت: منظور از شفافیت افزایش آگاهی مردم از تصمیم‌ها و ساز و کارهاي داخلی سازمان است. به این معنی که افراد از سیاست‌ها و اقدام‌هاي سازمان آگاهی و در هنگام بروز مشکلات یا داشتن شکایات از این که به کدام قسمت مراجعه کنند، اطلاع کافی داشته باشند.

سلامت و یکپارچگی: این اصطلاح عبارت از استفاده قدرت عمومی براي منفعت عمومی است این عنصر محور برجسته قادرند مسئولیت روزمره خود را با برگزیدن اهداف معقول پیش ببرند. تحت تأثیر عواطف، ترس، خشم، عشق یا گناه خود به طوري قرار نمی‌گیرند که زندگیشان پریشان شود و انعطاف پذیر هستند.

با از نظر گذراندن مطلب بالا به راحتی اهمیت سلامت روانی در سلامت نظام اداري قابل تشخیص است زیرا که بدون داشتن کارمندانی که از لحاظ روانی داراي سلامت و بهداشت روانی نباشند هرگز میسر نخواهند بود که سلامت ادراي در بخش فردي آن تضمین گردد.

کارمندي که داراي سلامت روانی است علاقه به دوستی هاي طولانی و صمیمی با دیگر همکاران دارد، به سازمان و گروه خود احساس تعلق می‌نماید، احساس مسئولیت در مقابل محیط انسانی و مادي خود دارد، مسئولیت پذیر است، در جهت توسعه امکانات محیط کار خود تلاش می‌کند، توانایی اخذ تصمیم را دارد و اجراي امور داراي ذوق و ابتکار به خرج می دهد.

در کل پنج الگو در چنین کارمندي ایجاد خواهد شد؛ نسبت به نیازهاي همکاران حساس بوده و در جهت ارضاي خواسته ها و ایجاد آسایش آنان می کوشد.

حس اعتماد به خود: کارمندي که واجد سلامت روانی است، به خود و توانایی هایش اعتماد دارد و مشکلات اداري را پدیدها ي مقطعی می‌انگارد که حل شدنی است. از این رو، موانع، خدشه‌اي به روحیه او وارد نمی سازد.

هدف مداري: به کارمندي اشاره دارد که واجد شرایط تمامی مفهوم روشنی از آرمان‌هاي اداري است و از این رو، تمامی نیرو و خلاقیتش را در جهت دستیابی به این اهداف هدایت می کند.

ارزش‌هاي شخصی: چنین فردي در زندگی کاري خود، از فلسفه‌اي خاص مبتنی بر اعتقادات، باورها و اهدافی برخوردار مثبت و فعال است و برمبناي آن در واقع قبل از اینکه به دنبال طرح‌هایی براي مبارزه با فساد باشیم، بهتر است در مسیر سلامت اداري جامعه براي پیشگیري و مبارزه با شکل گیري فساد را گرد آوریم. به عبارتی دیگر، گروه هاي مختلف و ذينفع، به طور نظام یافته براي جلوگیري از فساد، بسیج و ظرفیت سازي شوند.

منابع تخلف اداري: عدم آشنایی کارکنان، تفاوت سطح حقوق و دستمزد، عدم آَشنایی با مقررات، رسوم غلطی که به صورت عرف درآمده است، نداشتن نظام و عدم گرایش به نظام، نداشتن تخصص لازم، شاغل گرایی، فضاي نامناسب در سازمان‌ها، شبکه‌هاي گسترده ارتباطی غیررسمی، ایجاد شغل‌هاي کاذب، دگرگونی‌هاي سریع اجتماعی، عدم اطلاع‌رسانی به موقع، همه و همه می‌توانند منابع تخلف محسوب شوند.

راهکارهاي افزایش سلامت نظام اداري؛ روش ها و نظام هاي سنتی هنوز در بیشتر اداره ها محور گردش کارها به حساب می آیند و در این روش همواره راه فرار براي متخلفان باز بوده است. ارائه یک نظام مطمئن و تعریف شده ي اداري و اجرایی را در قالب نظام مدوّن، اجرا، تشکیل پرونده و بایگانی کنند و هر لحظه بتوان کلیه ي اطلاعات را به دست آورد.

یکی از راهکارهاي جلوگیري از تخلف اداري است. بنابراین پایه هر نظام اداري باید بر مبناي شغل و نه شاغل استوار باشد. عدم حضور به موقع، نظام ارتباط رسمی، عدم نفوذ مدیریت در نظام ارتباط غیررسمی، توان برتري شبکه، ارتباطات غیررسمی نسبت به رسمی را نیز می توان به عنوان یکی دیگر از راهکارهاي افزایش سلامت اداري تلقی کرد.

ناآگاهی ارباب رجوع از آیین نامه ها و مقررات موجود در سازمان ها و ارائه نکردن اطلاعات لازم به مراجعان، احتمال تخلف را افزایش می دهد و اطلاع رسانی و دادن اگاهی از طریق ابزارهایی همچون تهیه ي بروشورهاي لازم، آگاه کردن مردم از مقررات و آئین نامه ها و مشخص کردن مسیر ورود و خروج به سازمان ها و نحوه ي ارائه ي خدمات و غیره باعث جلوگیري از تخلف خواهد شد.

در اصل بسیاري از گزارش هاي رسیده به هیئت هاي تخلف اداري غلط است و آموزش ارباب و رجوع و مراجعان و همچنین شناساندن تخلف، جرائم و مجازات ها می تواند اثر مطلوبی در جلوگیري از تخلف داشته باشد وسعت در سازمان ها، پراکندگی در واحدها و فضاي باز در آنها نیز می تواند زمینه ساز تخلف در نظام اداري محسوب شود.

جناحی شدن گزینش‌ها، باندي شدن انتصاب ها و عزل و نصب ها، اثر بسیار زیادي در نحوه ي عملکرد دارد. انتصاب افراد نالایق در پست هاي کلیدي و دور کردن ذيحق از پست‌هاي حقَه آنان از جمله عوامل تخلف محسوب می شوند.

ایجاد شغل نه بر حسب نیاز، بلکه بر حسب ارتباط و پر نبودن وقت کاري افراد نیز باعث تخلف می شود. کوچک تر کردن محدوه ي مسئولیتی سازمان ها و شرکت ها از نظر اجرایی باعث می شود بسیاري از مجاري تخلف بسته شود. در این راستا حفاظت فیزیکی و حراست و همچنین وجود هیئت هاي رسیدگی به تخلفات و کمیته هاي انظباطی کار در سلامت اداري نقش خوبی دارد.

ویژگی هاي نظام اداري سالم؛ سازمان‌ها باید بر اساس نیاز حقیقی جامعه شکل گیرند. مأموریت هاي اصلی باید به عنوان نیروي محرکه تلقی شوند. نیروي انسانی شاغل در سازمان ها باید افرادي با دانش، مهارت، خشنود و باانگیزه باشند. نظام‌ها و قوانینی که وضع می‌شوند باید از نقش انگیزاننده‌اي برخوردار باشند. در یک نظام اداري سالم باید به پیشگیري بیش از درمان اهمیت داده شود. و در نهایت؛ در ارزیابی عملکرد نیز باید به ستاده‌هاي حقیقی توجه شود.

برگزیده ها