صفحه نخست

نتایج یک نظرسنجی در خصوص اشتغال دختران

*علی اصغر حسینی

به گزارش روابط عمومی ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر استان کردستان، این جمله به ظاهر کوتاه اما بسیار پرمحتوا " زن شهروند درجه 2 نیست، اشتغال زنان مسئله‌ای درجه 2 است"، به نحوی دغدغه‌های مقام معظم رهبری را درباره حفظ جایگاه زنان جامعه اسلامی، بیان می‌نماید با یک نگاه ساده در ساختار خانواده امروزی به سهولت می‌توان پی برد که تاثیر روند مدرنیته بر نظام خانواده در دو دهه اخیر سرعت بیشتری یافته و شاکله خانواده به سوی پذیرش فرهنگ غربی و تغییر سبک زندگی اسلامی و ایرانی را داشته است.

معظم‌له در سال‌های اخیر بارها در جلسات دیدار با اقشار مردم و مسئولین، آسیب‌هایی چون کاهش فرزندآوری، گرایش شدید زنان به اشتغال و نگرش روزافزون مادی‌گرایانه به زندگی، تجمل‌گرایی و رواج مصرف‌گرایی و مرجعیت افکار غربی بر نظام خانواده و بسیاری موارد دیگر را هشدار دادند و به طور مسلم باید مورد توجه جدی مسئولین قرار بگیرد.

آنچه در این مبحث مختصر از یک مقاله مرتبط با بحث دیده می‌شود، نتایج یافته‌های نظرسنجی از 220 دانشجوی دختر دانشگاه‌های سطح شهر سنندج می‌شود که به نوعی آسیب درجه اول قرار گرفتن اشتغال زنان را مورد بررسی قرار داده است و چالش‌های موجود در عرصه نظام خانواده را بیان می‌کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد بیش از 92 دختر دانشجو هدف از تحصیل خود را داشتن مدرک و پس از اخذ مدرک تحصیلی داشتن شغل و کسب درآمد، می‌دانند و فقط 8 درصد دلیل ادامه تحصیل در دانشگاه را کسب شهرت و تشخص اجتماعی دانسته‌اند.

اما نکته جالب توجه آن است که در پاسخ به این سوال که اگر ازدواج کنید طبق قانون، همسر شما نفقه زندگی مشترک را بر عهده دارد، پس چه اصراری بر داشتن شغل دارید؟ جواب‌های متنوع آنها تامل برانگیز است. بیش از 43 درصد دختران هدف از داشتن شغل و کسب درآمد را یافتن استقلال اقتصادی در خانواده می‌دانند و نوع نگرش سنتی که زن باید برای تامین مخارج، خود را به همسر وابسته بداند، پذیرفتنی نمی‌دانند و این حس استقلال را عامل حفظ جایگاه زن در نظام خانواده و مانعی در برابر حس ریاست‌طلبی همسر خویش در خانواده قلمداد می‌کنند.

24 درصد دختران در پاسخ این سوال اعلام داشته‌اند که هدف اصلی کمک به اقتصاد خانواده و نیازهای معیشتی خود و همسر و فرزندان است و اینکه همسر خود را عاشقانه و باعلاقه واقعی دوست داشته باشند نه به دلیل پول و هزینه‌هایی که برای زن توسط همسر، صرف می‌شود. 5/19 درصد در پاسخ به سوال مزبوراعلام داشته‌اند دختران شاغل خواستگاران بیشتری دارند زیرا مشکلات اقتصادی نظیر تورم، گرانی مسکن و اجاره‌بها، هزینه‌های معمول زندگی، کالاهای اساسی، بیکاری و یا درآمد کم همسر، موجب شده است که پسران تمایل بیشتری برای ازدواج با دختران شاغل داشته باشند. 11 درصد هدف از کسب درآمد را کمک به والدین خود می‌دانند.

7 درصد تهیه جهیزیه و در واقع به نوعی دیگر به والدین کمک اقتصادی نمایند و 5/2 درصد نیز هدف از کسب درآمد حاصل ازاشتغال را داشتن یک زندگی مجردی مستقل می‌دانند و تصمیمی برای ازدواج و تشکیل خانواده ندارند.

تفسیر نتایج بالا نشان می‌دهد که فرمایشات مقام معظم رهبری در جلسه‌ای که با حضور جمع کثیری از بانوان در تاریخ سی‌ام فروردین ماه امسال برگزار شد، تبیین خطراتی است که زنان جامعه ما را تهدید می‌کند و این امری بسیار مهم و قابل توجه بوده و مسئولین باید این هشدار را که:« نباید از نوع زندگی غربی بی‌اطلاع باشیم ولی افکار آنها نباید مرجع گردد» بسیار جدی تلقی نمایند.

وقتی 92 درصد دختران دانشگاهی نگاه خود را به زندگی در قالب نگرش مادی و در عین حال دور از وظایف زنانگی خود چون همسر بودن، کدبانو بودن و مادر بودن است و به تعبیر قرآن که هدایتگر انسان‌ها به سوی سعادت دنیوی واخروی است وقتی دراین مقال می‌فرماید:«ومن آیاته أن خلق لکم من انفسکم ازواجا لتسکنوا إلیها وجعل بینکم موده و رحمه» واز نشانه‌های او اینکه از(نوع) خودتان همسرانی برای شما آفرید تا بدان‌ها آرام گیرید و میان شما دوستی و رحمت برقرار باشد. آنچه مسلم است خداوند زن را در نظام خانواده مایه آرامش و در عین حال عامل دوستی بین زن وشوهر و بهره‌مندی از رحمت الهی می‌داند.

مقام معظم رهبری فرمودند: «باید دید عوامل سلب آرامش زنان در خانه چیست؟ اگر زن در خانه آرامش نداشته باشد نمی‌تواند کدبانو و مدیر خانواده باشد و این مسئله اصلی است»، امروزه وظیفه تمامی مردان برقراری محیطی آرام وامن برای زنان خویش است تا نگاه زن به زندگی کسب استقلال مادی نباشد که همواره دغدغه هزینه‌های زندگی ودرخواست از شوهر را که بعضا ممکن است با پاسخ منفی شوهران روبرو شود، ذهن او را به خود مشغول نماید.

دختران و زنان در اسلام برعکس آنچه در نگرش برخی فرقه‌های تکفیری و جمودگرا وجود دارد، نباید از تحصیل دانشگاهی منع شوند و به تعبیر مقام معظم رهبری، زنان دانشگاهی و نخبه مایه افتخار جامعه بوده که بایستی در رشته‌هایی متفاوت و متناسب با شأن و جایگاه آنان، بالاترین مدارج علمی را طی نمایند و مشاغلی که فقط از عهده آنان برمی‌آید را تصدی نمایند.

اما آنچه مسلم و مهم است اشتغال زنان باید در درجه دوم وظایف آنان باشد زیرا که از دیدگاه معظم‌له بر نقش درجه اول زن در خانواده و وظایف همسری و مادری او تاکید شده است و هیچگاه نباید به تاسی از الگوی غربی و به نام فمینیسم و تساوی حقوق زن و مرد به تضعیف نقش زن در خانواده بپردازند و زن را از خانواده جدا بدانند.

مقام معظم رهبری در این بار هشدار دادند که:« هرکس قائل به چنین جدایی باشد دچار اختلال در فهم وتشخیص علاج خواهد بود»، امید است مسئولین، پیرو فرمان رهبری، یک مرکز عالی فراقوه‌ای برای تدوین راهبردی صحیح در قبال مسئله زن و خانواده تشکیل شود که برخورداری از سه مسئله اساسی‌زا شامل پرهیز از مرجعیت‌دادن به تفکرات غلط و متحجر غربی، تکیه بر معارف ناب اسلامی و پرداختن به مسائلی که مسائل زنان محسوب می‌شود، داشته باشد.

علی اصغر حسینی – مدرس معارف دانشگاه‌های سنندج

برگزیده ها