صفحه نخست

امر به معروف، یعنی استفاده از هر وسيله مشروع براي پيشبرد اهداف اسلامي

مقصود از امر به معروف و نهي از منکر، تنها امر و نهي لفظي نيست، بلکه مقصود استفاده کردن از هر وسيله مشروع براي پيشبرد هدف‌هاي اسلامي است.

به گزارش روابط عمومی ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان کردستان، امر به معروف و نهي از منکر، از ارکان اسلام و ستون خيمه دين ماست که بدون آن، ديگر احکام فرصت ظهور و بروز شايسته را نخواهند يافت. اين اصل، شاه کليد رسيدن به مدينه فاضله‌اي است که آرمان پيشوايان ما بود؛ همان مدينه فاضله‌اي که چند سالي در مدينه به جوانه نشست و در اندک زماني، تمدن عظيم اسلامي را به رخ جهانيان کشيد.


تعريف مفهومي

همه مردم موظفند پاسدار فضيلت‌ها و نيکي‌ها، و نابودکننده بدي‌ها و نادرستي‌ها باشند. پاسداري نيکي‌ها به نام «امر به معروف» و ستيزه‌گري با بدي‌ها «نهي از منکر» ناميده مي‌شود.
معروف و منکر از نظر اسلام، محدود به حدّ معين نمي‌شود. تمام هدف‌هاي مثبت اسلامي، داخل در معروف و تمام هدف‌هاي منفي اسلامي، داخل در منکر است.

مقصود از امر به معروف و نهي از منکر، تنها امر و نهي لفظي نيست، بلکه مقصود استفاده کردن از هر وسيله مشروع براي پيشبرد هدف‌هاي اسلامي است.


اهميت و جايگاه امر به معروف و نهي از منکر

از نظر قرآن کريم، مسلمين در صورتي که به اين وظيفه عمل کنند، بهترين امت ها هستند.
امر به معروف و نهي از منکر، وظيفه‌اي همگاني است و در صورتي که هرکس سکوت کند به انتظار اينکه ديگري امر به معروف و نهي از منکر نمايد و در نتيجه هيچ‌ کس قيام نکند، چنين قومي بايد منتظر عذاب الهي باشد.
در صورت ترک امر به معروف و نهي از منکر، بدان بر خوبان مسلط شده و رحمت الهي از آن قوم گرفته مي‌شود و دعاي نيکان قوم براي رهايي از شرّ بدان مستجاب نمي‌گردد.

امر به معروف و نهي از منکر، هم يک وظيفه عمومي است براي همه مردم و هم يک وظيفه خاص براي يک طبقه معيّن. امر به معروف و نهي از منکر، يگانه اصلي است که ضامن بقاي اسلام است.

 

تاريخچه عملي

دايره حسبه به عنوان امر به معروف و نهي از منکر، حدود هزار سال پيش تشکيل شد و از شئون حکومت بوده است. محتسبين، افرادي عالم، مؤمن و داراي يک نوع احترام ديني در ميان مردم بودند.

محتسب يعني همان آمر به معروف و ناهي از منکر، ناظر و مراقب اعمال مردم بوده که مرتکب منکرات خصوصاً مي خوارگي نشوند. دايره حسبه، بسياري از کارهاي امروز شهرداري را علاوه بر کارهاي ديگر، عهده‌دار بوده است.

مطالعه تاريخ حسبه نشان مي‌دهد که شعاع ديد مردم در سابق بيشتر بوده و امر به معروف و نهي از منکر را به چند مسئله عبادي محدود نکرده بودند، بلکه آن را ضامن همه اصلاحات اخلاقي و اجتماعي خود مي‌دانستند.


مباحث اجتماعي

نيازهاي مشترک اجتماعي و روابط ويژه انساني، انسان‌ها را آن چنان به يکديگر پيوند مي‌زند و زندگي را آن‌چنان وحدت مي‌بخشد که افراد را در حکم مسافراني قرار مي‌دهد که در يک اتومبيل و يا يک هواپيما يا يک کشتي سوارند و به سوي مقصدي در حرکتند و همه با هم به منزل مي‌رسند و يا همه با هم از رفتن مي‌مانند و همه با هم دچار خطر مي‌گردند و سرنوشت يگانه‌اي پيدا مي‌کنند.

به واسطه سرنوشت مشترک داشتنِ افراد اجتماع است که اگر يک نفر بخواهد گناهي مرتکب شود، بر ديگران لازم است مانع او گردند.

اسلام نه تنها فرد را براي خود و در مقابل خداوند از نظر شخص خود مسئول و متعهد مي‌داند، بلکه فرد را از نظر اجتماع هم مسئول و متعهد مي‌داند. امر به معروف و نهي از منکر همين است که اي انسان! تو تنها از نظر شخصي و فردي در برابر ذات پروردگار مسئول و متعهد نيستي، تو در مقابل اجتماع خود هم مسئوليت و تعهد داريد.

برگزیده ها